Mali mühür kartı AKİS’te görünmüyorsa ne kontrol edilmeli?

Önce hangi parçanın görünmediğini belirleyin

Mali mühür AKİS’te görünmüyorsa okuyucu, akıllı kart ve sertifikayı sırayla kontrol edin. Bilgisayarın USB cihazını tanıması, karttaki sertifikayı okuyabildiği anlamına gelmez. “Mali mühür çalışmıyor” yerine hangi aşamada görüntünün eksik kaldığını belirlemek, yanlış sürücüyü yeniden kurmanızı veya gereksiz PIN denemesi yapmanızı önler.

Bu rehber Kamu SM mali mühür akıllı kartının yerel bilgisayardaki görünürlüğüyle sınırlıdır. HSM yönetimi veya başka sağlayıcıların ürünleri için aynı ekran ve paketleri varsaymayın. Kart ve sertifika AKİS’te görülüyor, sorun yalnız GİB girişinde yaşanıyorsa bunu ayrı bir bağlantı sorunu olarak kaydedin; çalışan kart kurulumunu rastgele değiştirmeyin.

Okuyucuyu işletim sisteminde kontrol edin

Kamu SM’nin kullanım rehberi farklı okuyucu modelleri için ayrı yerleştirme görselleri sunuyor. Önce elinizdeki modelin adını cihazın üzerindeki etiketten veya teslim belgesinden bulun. Dış görünüşü benzediği için başka modelin görselini esas almayın. Kartı çıkarmak için kasayı zorlamayın; oturuşundan emin değilseniz modelin resmî açıklamasını kontrol edin.

Windows kullanıyorsanız Aygıt Yöneticisi’nde okuyucunun nasıl listelendiğini ve yanında hata işareti bulunup bulunmadığını not edin. Başka bir işletim sisteminde aynı menü adını aramak yerine donanım bilgisindeki karşılığını kullanın. Görünen cihaz adını olduğu gibi yazın; “USB takılı” notu tek başına yeterli değildir.

1. Devam eden imzalama işlemi olmadığını kontrol edin; açık işlem sırasında okuyucuyu çıkarıp takmayın.
2. Bağlantı gevşekliği veya aradaki USB çoklayıcı ihtimalini ayırmak için, uygun ve çalışan doğrudan bir USB bağlantısında gözlemi tekrarlayın. Her değişikliği ayrı kaydedin.
3. Okuyucu hiç görünmüyorsa kartın PIN’ini değiştirmeye yönelmeyin. Cihaz modeli, bağlantı biçimi ve işletim sistemi bulgusuyla teknik destek isteyin.

AKİS ile okuyucu sürücüsünü ayrı eşleştirin

Kamu SM Sürücü Yükleme Servisi, akıllı kart sürücüsü ile kart okuyucu sürücüsünü ayrı kurulum başlıkları altında sunar. Dolayısıyla bir ACS okuyucunun sürücüsünü kurmak, AKİS kart yazılımının da uygun biçimde kurulduğunu göstermez. Tersine, AKİS’in açılması okuyucunun bilgisayarla sorunsuz iletişim kurduğunu tek başına kanıtlamaz.

Resmî seçicide işletim sistemi, sürümü, 32/64 bit bilgisi ve okuyucu modeli kullanılır. Windows sürümünü ve sistem türünü bilgisayarın sistem bilgilerinden öğrenin; masaüstü simgesinden veya cihazın yaşından tahmin etmeyin. Kurulu AKİS paketinin adı ve mimarisi görülebiliyorsa bunları ayrıca not edin. İşletim sisteminin 64 bit olması, bilgisayardaki her uygulamanın da 64 bit olduğu anlamına gelmez.

Kendi donanımınıza karşılık gelen resmî sonucu ve kurulum açıklamasını izleyin. Seçicide modelinizi veya uygun sistemi eşleştiremiyorsanız en yakın görünen dosyayı denemek yerine Kamu SM’den teyit alın. İşletim sistemi, okuyucu ve paket sürümü bilinmeden tek bir kurulum dosyası herkes için doğru kabul edilemez.

Başka bilgisayardan akisp11.dll kopyalamayı, bütün Java sürümlerini kaldırmayı veya güvenlik ayarlarını topluca kapatmayı başlangıç adımı yapmayın. Bu değişiklikler hangi bileşenin sorunlu olduğunu açıklamaz. Bir kurulum değişikliği gerekiyorsa mevcut sürümü, önerilen paketi ve değişiklik sonrasındaki gözlemi kaydedin.

• Kamu SM’nin resmî sürücü seçicisini açın

Kart listesi ile sertifika bilgisini ayırın

AKİS Kart İzleme Aracı’nı açtıktan sonra okuyucu veya kart kaydını, ardından erişilebilen sertifika bilgisini kontrol edin. GİB’in v3 sorun giderme rehberi, portal adımlarından önce AKİS kontrolünü ve sertifikanın geçerlilik süresinin incelenmesini ister. Bu rehberdeki sıralamayı, her hata için doğrudan tarayıcı veya Java ayarı değiştirme talimatı gibi yorumlamayın.

Birden fazla kart kaydı varsa kontrol ettiğiniz cihazı ve sertifikayı karıştırmayın. Sertifika ayrıntılarındaki kurum bilgisi ile başlangıç ve bitiş tarihlerini okuyun. Tarihi devam ediyor diye sertifikanın diğer durumlarını kendiliğinden uygun saymayın. Kamu SM’nin resmî sertifika işlemlerindeki kayıtla karşılaştırılması gereken bir uyuşmazlık varsa bunu ayrıca belirtin.

PIN isteniyorsa tahmin yürütmeyin. Bilmediğiniz PIN’i veya hatırladığınız farklı sayıları denemek yerine durun; kilit bildirimi varsa resmî PIN Oluşturma/Kilit Çözme yolunu değerlendirin. Kamu SM, AKİS üzerinden PUK ile işlem yapılmamasını açıkça bildirir. Kart görünürlüğünü düzeltmek için kartı biçimlendirmeyin, sertifika silmeyin veya iptal seçeneğini kullanmayın; iptal geri alınabilen bir yeniden başlatma işlemi değildir.

Okuyucu–kart–sertifika tanı tablosunu doldurun

Aşağıdaki son sütun, gerçek bir müşteriye ait olmayan örnek kayıtlar içerir. Kendi tablonuzda gözlem tarihi ve sorumlu kişi de bulunsun. “Görünmedi” ile “henüz kontrol edilmedi” aynı sonuç değildir; kontrol edemediğiniz alanı açıkça belirtin.

Örnek: Okuyucu var, kart kaydı yok

Temsilî bir işletmede çalışan, bilgisayarın okuyucuyu tanıdığını görüp mali mührün bozuk olduğunu düşünüyor. Teknik sorumlu önce AKİS ekranındaki eksik aşamayı soruyor. Sertifika tarihine henüz bakılamadığı, çünkü kart kaydının görünmediği anlaşılıyor. Destek notu “sertifika süresi bitti” olarak açılmıyor.

İşletim sistemi, okuyucu modeli ve kurulu paket bilgisi aynı forma yazılıyor. Destek önerisiyle bir değişiklik yapılacaksa önceki bulgu silinmiyor; sonraki gözlem yeni satıra ekleniyor. Kart görünür hâle gelirse sertifika ayrıntıları bundan sonra kontrol ediliyor. Görünmezse hangi değişikliğin sonucu etkilemediği biliniyor.

Bu örnek arızanın sürücüden kaynaklandığını kanıtlamaz ve çözüm süresi vaat etmez. Amaç, donanım arızası, uyumsuz kurulum ve sertifika durumu ihtimallerini tek bir “çalışmıyor” ifadesine sıkıştırmadan destek görüşmesine taşımaktır.

Destek kaydını güvenli ve tamamlanabilir bırakın

Destek için uygulama adı ve sürümü, işletim sistemi, okuyucu modeli, görülen son aşama ve tam hata metni çoğu görüşme için iyi bir başlangıçtır. Ekran görüntüsünde gereksiz kurum veya kişi bilgilerini kapatın; kamuya açık paylaşımda seri numarasını maskeleyin. Resmî destek tam bir tanımlayıcı isterse yalnız teyit ettiğiniz güvenli kanalda paylaşın.

• PIN, PUK, SMS kodu veya e-Devlet parolasını destek notuna yazmayın.
• Sadece gözlenen sonucu kaydedin: okuyucu görüldü, kart görünmedi veya sertifika ayrıntısı okunabildi.
• Kart ve sertifika görünürse yerel kontrolü tamamlayın; GİB bağlantı hatasını ayrı takip edin.
• Yeni cihaz veya yenileme ihtiyacı doğrulanırsa tedarik seçeneklerini e-imza.plus ile görüşün. Bir görünürlük hatasını tek başına yenileme gerekçesi saymayın.